Η Παύλιανη είναι ορεινό χωριό του νομού Φθιώτιδας.
Το χωριό Παύλιανη βρίσκεται μέσα σε πυκνό ελατοδάσος και σήμερα είναι ταχύτατα αναπτυσσόμενη τουριστικά. Είναι χτισμένη σε υψόμετρο 1.040 μέτρων στις πλαγιές της Οίτης και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Φθιώτιδας.
Η Παύλιανη απετέλεσε έδρα κοινότητας έως την 31η Δεκεμβρίου 2010, οπότε καταργήθηκε με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης και εντάχθηκε στο διευρυμένο Δήμο Λαμιέων. Ο πληθυσμός της, σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ανέρχεται σε 498 κατοίκους. Η Δημοτική Ενότητα Παύλιανης αποτελείται από τους οικισμούς: Νέα Παύλιανη ή Κάτω Παύλιανη – Παύλιανη ή Άνω Παύλιανη
Μία θεωρία για την ονομασία του χωριού αναφέρει ότι το όνομά της το οφείλει στους πρώτους της κατοίκους, οι οποίοι ήταν οι πρώτοι που πίστεψαν στα διδάγματα του Αποστόλου Παύλου. Πιο πιθανή εκδοχή όμως είναι να οφείλεται σε Σλαβική ονομασία. Αρχικά το χωριό ήταν χτισμένο σε μια τοποθεσία με χαμηλότερο υψόμετρο, εκεί περίπου που τώρα βρίσκεται το χωριό Οίτη.
Σε αυτό το οδοιπορικό στις παρυφές της Οίτης, τρεχούμενα νερά, πυκνόφυλλα δάση, βυζαντινά μοναστήρια και γραφικά χωριά αρμολογούν ένα πολύ ενδιαφέρον ορεινό σκηνικό, ιδανικό για τις χειμερινές αποδράσεις του Σαββατοκύριακου και όχι μόνο…
Η «φυσιολογική» διαδρομή για να έρθει κανείς στην Παύλιανη δεν είναι μέσα από τα υψίπεδα της Οίτης, αλλά χρησιμοποιώντας εθνικούς δρόμους.
Μέχρι τις Θερμοπύλες λοιπόν, θ’ ακολουθήσετε τον εθνικό δρόμο Αθηνών – Θεσ/νίκης. Στη συνέχεια θα συνεχίσετε για Αμφισσα και στο ύψος του Μπράλου (19 χλμ.) θα στρίψετε δεξιά. Αν έρχεστε από τη δυτική Ελλάδα ακολουθήστε το δρόμο Αμφισσας-Θερμοπυλών και λίγο μετά τη Γραβιά κατευθυνθείτε αριστερά.
Συνολικά να υπολογίζετε ότι η Παύλιανη απέχει από την Αθήνα 235 χλμ. και από τη Θεσ/νίκη 335 χλμ. Το χωριό απλώνει τις δυο γειτονιές του σε ύψος 850-1.080 μέτρων και θεωρείται λόγω της υποδομής σε διαμονή και εστίαση, ιδανική αφετηρία για εξορμήσεις στο βουνό.
Πρώτα θα συναντήσετε το χωριό Οίτη, ενώ λίγο ψηλότερα θα σας καλωσορίσουν τα έλατα και αμέσως μετά οι γειτονιές της Κάτω Παύλιανης. Στη συνέχεια ακολουθεί μια σύντομη ευχάριστη πορεία μέσα στο δάσος. Δύο-τρεις στροφές ακόμα και σύντομα τα σπίτια της Ανω Παύλιανης κυκλωμένα από τις κορφές της Οίτης, θα γεμίσουν το κάδρο. Υπάρχουν αρκετές εκδοχές για την προέλευση του ονόματος της Παύλιανης. Μάλλον όμως η πιο πιθανή είναι αυτή που θέλει τον 7ο με 8ο αιώνα να καταφθάνουν εδώ απ’ τη Μικρά Ασία κυνηγημένοι και αναζητώντας καταφύγιο, οι τελευταίοι εναπομείναντες πιστοί της δυϊστικής αίρεσης των Παυλικιανών.
Ανάμεσα στις δύο συνοικίες κυλά τα κρυστάλλινα νερά του ένα μικρό ρέμα, το «Ποτάμι», όπως το ονομάζουν οι ντόπιοι, με τις κατάφυτες από πλατάνια και ιτιές όχθες. Στην κοίτη του σε πέτρινα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κτίρια στεγάζονται το νεροπρίονο, ο νερόμυλος και η νεροτριβή, όπου ο επισκέπτης θα δει όλη τη διαδικασία μετατροπής της ενέργειας που παράγει το νερό για την εξυπηρέτηση της καθημερινότητας.
Ένα βατό και κατάλληλο για όλους μονοπάτι θα σας φέρει στον χώρο αναψυχής δίπλα στις όχθες, μετά 20 λεπτά εύκολης πεζοπορίας. Ωστόσο υπάρχουν και άλλα ενδιαφέροντα μονοπάτια που ξεκινούν με αφετηρία την Παύλιανη, ιδανικά για ολιγόλεπτες ή και πολύωρες πεζοπορικές εξορμήσεις, μονοπάτια που οδηγούν στην «Καταβόθρα», την «Πυρά του Ηρακλέους» αλλά και σε ξωκλήσια ή δασικές τοποθεσίες που βρίσκονται γύρω από το χωριό.
Στην πλατεία της Ανω Παύλιανης ξεχωρίζει η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1868) με το πέτρινο καμπαναριό κτισμένο από Ηπειρώτες μαστόρους και θεμελιωμένο πιθανόν σε πελεκημένους λίθους που πάρθηκαν από τον ναό του Ηρακλή (στον αρχαιολογικό χώρο στη «Πυρά του Ηρακλέους» υπάρχουν παρόμοιες πέτρες σκόρπιες κάτω από τα έλατα). Πίσω από τον ναό ξεχωρίζει το παλιό Δημοτικό Σχολείο.
Αν θέλετε να συνδέσετε την Παύλιανη με τα χωριά των βορειοανατολικών παρυφών της Οίτης (Γοργοπόταμος, Κομποτάδες κλπ.) αξίζει ν’ αναζητήσετε τον χωμάτινο δρόμο που ξεκινά από το κοιμητήριο της Ανω Παύλιανης, διασχίζει δάσος με θεόρατα έλατα και καταλήγει στο χωριό Κουμαρίτσι. Από εδώ ακλουθώντας ασφάλτινο, αλλά με στροφές δρόμο, θα κατηφορίσετε για τα χωριά Δυο Βουνά και Γοργοπόταμο.
Ωστόσο, η Παύλιανη και οι ομορφιές της δεν εξαντλήθηκαν ακόμα. Μέσα στα πυκνόφυτα ελατοδάση, κάτω από τα γιγαντόκορμα πλατάνια που γέρνουν στις ρεματιές και πέρα από τις βαθιές χαράδρες με τα κελαριστά νερά, κρύβονται κι άλλες, εκπλήξεις, κίνητρο για μια ακόμα επίσκεψη στην περιοχή.
Δείτε πλούσιο φωτορεπορτάζ:
