Πέντε μήνες μετά το πρώτο κρούσμα, η Λέσβος μετρά 81.060 θανατωμένα ζώα και 291 θετικές εκτροφές, ενώ ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί η ιχνηλάτηση. Η κυβέρνηση έχει ήδη νομοθετήσει μέτρο 38,1 εκατ. ευρώ για αφθώδη, ευλογιά και πανώλη πανελλαδικά, ενώ στη Λέσβο έχουν φτάσει μόλις 7. Τα διαθέσιμα κονδύλια ούτε επαρκούν, ούτε καταβάλλονται έγκαιρα.
Η πολιτική Κυβέρνησης και Περιφέρειας απέτυχε καταστροφικά: ο κρατικός μηχανισμός τρέχει πίσω από την επιζωοτία και οι κτηνοτρόφοι πληρώνουν το κόστος. Οι παραιτήσεις της αρμόδιας Αντιπερεφειάρχη Βορείου Αιγαίου και του Διευθυντή Κτηνιατρικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας ούτε αναπληρώνουν τη ζημιά, ούτε μπορούν να καλύψουν την ανεπάρκεια των μηχανισμών.
Η υποβάθμιση της κρίσης και των κινητοποιήσεων από μεγάλο μέρος των ΜΜΕ προσφέρει πολύτιμη κάλυψη στην κυβέρνηση: 81.000 θανατωμένα ζώα δεν συνιστούν «τοπική είδηση», αλλά πολιτική και παραγωγική καταστροφή- δεύτερη μετά την ευλογιά των αιγοπροβάτων!
Ο εμβολιασμός δεν έγινε ουσιαστικό μέρος της κρατικής στρατηγικής.
Ήταν διαθέσιμο εργαλείο που δεν ενεργοποιήθηκε, επειδή εκτιμήθηκε ότι η νόσος θα εκριζωνόταν με τα υπάρχοντα μέτρα και τις θανατώσεις. Πέντε μήνες και 81.000 χαμένα ζώα αργότερα, αυτή η επιλογή πρέπει να επανεξεταστεί άμεσα. Η ίδια η Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Λέσβου έχει ζητήσει από τον Μάιο εμβολιασμό με εμβόλιο DIVA, δηλαδή που επιτρέπει τη διάκριση εμβολιασμένων από νοσούντων ζώων. Δεν υφίσταται κανένας τεχνικός/ επιστημονικός λόγος για την καθυστέρηση των εμβολιασμών.
Η Ελλάδα έχει ήδη από τις 15 Μαρτίου σε αναστολή το καθεστώς χώρας ελεύθερης από αφθώδη χωρίς εμβολιασμό. Μάλιστα, οι διεθνείς κανονισμοί προβλέπουν ζώνη περιορισμού γύρω από τη Λέσβο, ώστε ο εμβολιασμός εκεί να μην επηρεάσει καν το καθεστώς της υπόλοιπης χώρας. Ένα εργαλείο που δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ. Στην Κύπρο, όπου υπάρχει αντίστοιχο ζήτημα, η ΕΕ κινητοποίησε 1.029.000 δόσεις εμβολίου.
Δεν αρκούν όμως ούτε οι αποζημιώσεις ούτε ο εμβολιασμός. Χρειάζεται διετές, επαρκώς χρηματοδοτημένο σχέδιο ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας: αναπλήρωση εισοδήματος, ανασύσταση κοπαδιών με ζώα υψηλής γενετικής αξίας, κάλυψη κόστους διατροφής μέχρι να αποδώσουν και ειδική προστασία της λεσβιακής φυλής. Η Κύπρος ήδη εφαρμόζει στήριξη επανεκκίνησης τουλάχιστον 12 μηνών και αποζημιώσεις έως 420 ευρώ ανά ζωντανό.
Χρειάζεται τώρα σύγκρουση με την πολιτική Μητσοτάκη, που εγκαταλείπει την περιφέρεια ως παραγωγικό χώρο και την αντιμετωπίζει αποκλειστικά ως πεδίο μεγάλων ενεργειακών και τουριστικών επενδύσεων, για τα κέρδη των μεγάλων ομίλων. Τα σχέδια για περίπου 300 MW αιολικών σε Ερεσό –
Καλλονή – Άντισσα και 30 MW φωτοβολταϊκών Σκάλες–Κατερίνες–Λάκκα–Λινόχωμα, δείχνουν το μέγεθος της πίεσης στις χρήσεις γης. . Για αυτό εξάλλου, προχωράει και το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης του Βορειοανατολικού Αιγαίου: για να γίνει η Λέσβος μια ακόμα «μπαταρία», σε βάρος της τοπικής παραγωγής και της φύσης της.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι να πληρώνεται ο κτηνοτρόφος για να μη παράγει. Όσοι έχασαν τα κοπάδια τους πρέπει να στηριχθούν πλήρως και όσοι μπορούν να συνεχίσουν πρέπει να μπορούν να σφάζουν, να μεταποιούν και να πουλούν με ασφάλεια.
Απαιτούμε άμεσα:
- Δημοσιοποίηση των επιστημονικών δεδομένων για το εμβόλιο και, εφόσον υπάρχει επαρκής αντιγονική αντιστοίχιση, προστατευτικό εμβολιασμό των υγιών ζώων (vaccinate-to-live), ώστε να σταματήσει το ξεκλήρισμα των κοπαδιών και των κτηνοτρόφων.
- Άμεσες αποφάσεις για γάλα και ζωοτροφές.
- Πλήρη αποζημίωση της πραγματικής αξίας των ζώων, με, άμεση, υψηλή προκαταβολή, και αναπλήρωση εισοδήματος βάσει των πραγματικών παραδόσεων γάλακτος.
- Καμία απώλεια ΟΣΔΕ ή άλλων ενισχύσεων λόγω υποχρεωτικών θανατώσεων.
- Κρατικό σχέδιο ανασύστασης των κοπαδιών και διάσωσης της λεσβιακής φυλής.
- Μόνιμη και επαρκής στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και καθημερινή δημόσια λογοδοσία Υπουργείου και Περιφέρειας.
- Πλήρη λειτουργία των σφαγείων με αυστηρά πρωτόκολλα, αξιοποίηση κάθε ασφαλούς δυνατότητας διακίνησης κρέατος εκτός νησιού και ειδικό πρόγραμμα δημόσιων προμηθειών λεσβιακού κρέατος από Ένοπλες Δυνάμεις, νοσοκομεία και άλλες δομές.
- Αναστολή τραπεζικών, φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, τουλάχιστον δύο ετών.
Οι παραγωγοί δεν πρέπει και δεν μπορούν να πληρώσουν την αποτυχία του κρατικού μηχανισμού. Να σταματήσει η μετάδοση. Να σωθούν τα υγιή κοπάδια. Να ξαναστηθεί η παραγωγή. Η προγραμματισμένη άφιξη του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης στις 6 Σεπτεμβρίου πρέπει να σημάνει συναγερμό στο νησί. Οι κτηνοτρόφοι δεν χρειάζονται άλλες διαβεβαιώσεις. Χρειάζονται αποφάσεις, χρονοδιαγράμματα και χρήματα. Η ύπαιθρος δεν είναι μόνο για τα κέρδη των λίγων. Είναι το βιός χιλιάδων ανθρώπων. Η επιβίωσή της είναι όρος για να σταθεί ξανά η χώρα στα πόδια της.
To Γραφείο Τύπου 29.8.2026
