Επανέφεραν την όραση σε ποντίκια.

Την όραση σε τυφλά ποντίκια, κατάφεραν να επαναφέρουν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης, στην Ελβετία, εισάγοντας στα μάτια τους μία κατασκευασμένη πρωτεΐνη. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η δουλειά τους μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες που αντιστρέφουν τη διαδικασία της τύφλωσης και στους ανθρώπους.

Η δουλειά των επιστημόνων βασίζεται στο γεγονός ότι στους ανθρώπους που υποφέρουν από “προοδευτική εκφυλιστική τύφλωση”, τη διαδικασία, δηλαδή, κατά την οποία χάνονται σταδιακά τα κύτταρα που ανιχνεύουν το φως, κάποια κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, στα βαθύτερα στρώματα του ματιού, παραμένουν ανέπαφα. Τα συγκεκριμένα κύτταρα αν και δεν μπορούν να ανιχνεύσουν φως, μοιράζονται τις ίδιες σηματοδοτικές οδούς με τα αχρηστευμένα κύτταρα.

Αυτήν τη λεπτομέρεια θέλουν να “εκμεταλλευτούν” οι ερευνητές, εισάγοντας στα επιζήσαντα κύτταρα της όρασης μία νέα, κατασκευασμένη πρωτεΐνη ανίχνευσης φωτός, για να τους δώσουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν αυτές τις οδούς, ώστε να αισθανθούν το φως.

Η διαδικασία, γνωστή ως οπτογενετική (optogenetics), ακολουθήθηκε σε τυφλά ποντίκια. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν έναν τροποποιημένο ιό για να εξασφαλίσουν πρόσβαση στα κύτταρα, βαθιά μέσα στο μάτι, με τα αποτελέσματα, τα οποία παρουσιάζονται σε μελέτη στο PLOS Biology, να είναι αρκούντως ενθαρρυντικά.

Η νέα δουλειά χτίζει πάνω σε προηγούμενες στον τομέα της οπτογενετικής, βελτιώνοντας τα αποτελέσματα παρόμοιων πειραμάτων. Σύμφωνα με τους ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βέρνης, οι προηγούμενες προσπάθειες είχαν ένα πρόβλημα: χρησιμοποιούσαν πρωτεΐνες ανίχνευσης του φωτός οι οποίες για να αποκαταστήσουν την όραση απαιτούσαν “αφύσικα υψηλές εντάσεις φωτός”, κάτι το οποίο είναι δυνητικά επιζήμιο.

Η σημαντικότερη βελτίωση σε σχέση με παλαιότερες έρευνες

Αυτό δεν ισχύει με τη νέα πρωτεΐνη ανίχνευσης του φωτός που κατασκεύασαν και χρησιμοποίησαν οι ερευνητές στη Βέρνη. “Η μεγαλύτερη βελτίωση που φέρνει η νέα προσέγγιση είναι ότι οι ασθενείς θα είναι ικανοί να δουν υπό κανονικές συνθήκες φωτισμού ημέρας, χωρίς να χρειάζονται ενισχυτές φωτός ή ειδικά γυαλιά”, σχολίασε, σχετικά, η Δρ Sonja Kleinlogel, εκ των συγγραφέων της σχετικής μελέτης.

Η νέα πρωτεΐνη ονομάζεται Opto-mGluR6 και αποτελείται από δύο διαφορετικά μέρη. Το ένα μισό προέρχεται από τη χρωστική μελανοψίνη (melanopsin), η οποία έχει την ικανότητα να ανιχνεύει φως. Το άλλο μισό προέρχεται από μία πρωτεΐνη που συμμετέχει ήδη στην αποστολή σημάτων φωτός στον εγκέφαλο, κάτι που δίνει τη δυνατότητα στην κατασκευασμένη πρωτεΐνη, να είναι “αόρατη” στο ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενή, ώστε να μην απορρίπτεται.

Ποιες περιπτώσεις τύφλωσης αφορά η νέα δουλειά

Ένας στους 300 ανθρώπους θα υποφέρει, σε κάποιο σημείο της ζωής του, από ολική ή μερική τύφλωση, καθώς τα κύτταρα που ανιχνεύουν το φως εξασθενούν. Μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σημείο στη ζωή ενός ατόμου, και έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ποιότητα της ζωής του. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι αυτή η μελέτη είναι ένα βήμα προς την κατεύθυνση αντιστροφής αυτής της πραγματικότητας.

“Η νέα θεραπεία μπορεί ενδεχομένως να αποκαταστήσει την όραση σε ασθενείς που υποφέρουν από οποιαδήποτε μορφή εκφυλισμού του φωτοϋποδοχέα, όπως και σε εκείνους που υποφέρουν από σοβαρές μορφές εκφύλισης της ωχράς κηλίδας, μίας πολύ κοινής πάθησης που επηρεάζει περίπου έναν στους 10 ανθρώπους άνω των 65 ετών”, υπογράμμισε η Δρ Kleinlogel.

pathfinder.gr