Ένα αστέρι που εξερράγη εκατοντάδες έτη φωτός μακριά από τη Γη, μπορεί να έπαιξε ρόλο σε μια μικρής κλίμακας, αλλά μαζική εξαφάνιση στον πλανήτη μας, η οποία έλαβε χώρα 2,59 εκατομμύρια χρόνια πριν, καθώς και να επηρέασε την εξέλιξη της ζωής, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Πρόκειται για έρευνα η οποία εξερεύνησε τις πιθανές επιπτώσεις για τη Γη από δύο εκρήξεις υπερκαινοφανών αστέρων οι οποίες διαπιστώθηκε από μελέτες τον περασμένο Απρίλιο (μελέτη Α, μελέτη Β) ότι συνέβηκαν σε απόσταση περίπου 300 ετών φωτός από τον πλανήτη μας, η πρώτη πριν από 6,5 έως 8,7 και η δεύτερη πριν από 1,5 έως 3,2 εκατομμύρια χρόνια στο παρελθόν.
Την έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Astrophysical Journal Letters, πραγματοποίησε ομάδα φυσικών και αστρονόμων από αμερικάνικα, ευρωπαϊκά και ρωσικά Πανεπιστήμια, η οποία εξεπλάγη από τα αποτελέσματα των αναλύσεών της, καθώς συμπέρανε ότι οι επιπτώσεις από τις αρχαίες εκρήξεις πιθανά να ήταν μεγαλύτερες του αναμενόμενου.
“Εξεπλάγην όταν είδα τόση επίδραση”, δήλωσε χαρακτηριστικά σε σχετικό δελτίο τύπου ο εκ των συγγραφέων της μελέτης, Adrian Melott, καθηγητής φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας. “Περίμενα ότι δεν θα υπάρχουν επιπτώσεις ή ότι αυτές θα είναι πολύ λίγες, [γιατί] οι εκρήξεις σούπερνοβα ήταν αρκετά μακριά -πάνω από 300 έτη φωτός μακριά από τη Γη”.
Προκειμένου να κάνει αυτές τις παρατηρήσεις, η διεθνής ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε προσομοιώσεις του φωτός και της ραδιενέργειας τα οποία πιθανά να έφτασαν στη Γη από τις εκρήξεις των υπερκαινοφανών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά τους, είναι πιθανό η βιολογία του πλανήτη μας να εκτέθηκε σε μακροχρόνια “λουτρά” κοσμικής ακτινοβολίας, τα οποία να πυροδότησαν αλλαγές.
Επιτάχυνση μεταλλάξεων από την αυξημένη ακτινοβολία
Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Melott, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι κάθε έκρηξη υπερκαινοφανούς θα έλουσε τον νυχτερινό ουρανό της Γης με μπλε φως αρκετά φωτεινό ώστε να διαταράξει τα μοτίβα ύπνου των ζώων, για μερικές εβδομάδες. Ωστόσο, η μεγαλύτερη επίδραση θα ήταν λογικά εκείνη της ακτινοβολίας, η οποία υπολογίζεται ότι έφτασε στη Γη σε μεγάλες ποσότητες.
Ως αποτέλεσμα, για διάστημα μερικών εκατοντάδων έως χίλια έτη μετά από κάθε έκρηξη, κάθε πλάσμα στη στεριά και στις ρηχές θάλασσες ήταν εκτεθειμένο σε αυξημένη ακτινοβολία. Μιλάμε για κοσμικές ακτίνες υψηλής ενέργειας οι οποίες “μπορούν να διαπεράσουν την ατμόσφαιρα, σκίζουν μόρια, αποκολλούν ηλεκτρόνια από τα άτομα και φτάνουν μέχρι το έδαφος”, εξήγησε ο Melott.
Η έκθεση σε αυτές θα μπορούσε να έχει “ουσιαστικές συνέπειες για την επίγεια ατμόσφαιρα και τους ζώντες οργανισμούς”, γράφουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Πιο συγκεκριμένα, η νέα έρευνα υποδεικνύει ότι οι εκρήξεις των υπερκαινοφανών αύξησαν 20 φορές τα μιόνια στη Γη, σε επίπεδο εδάφους. Τα μιόνια είναι σωματίδια τα οποία συνεισφέρουν το 1/6 της ακτινοβολίας στον πλανήτη μας. Ο εικοσαπλασιασμός τους στην ατμόσφαιρα θα οδηγούσε σε τριπλασιασμό της δόσης ακτινοβολίας στην οποία εκτίθενται οι οργανισμοί της Γης.
Αυτή η αύξηση θα ήταν αρκετή για να επιταχυνθεί ο ρυθμός των μεταλλάξεων και η συχνότητα της εμφάνισης καρκίνων ανάμεσα στη ζωή του πλανήτη. “Δεν θα ήταν καταστροφικό, αλλά θα ήταν παρατηρήσιμο”, σημειώνουν οι ερευνητές στη μελέτη. “Και ακόμα κι έτσι, η επιτάχυνση των μεταλλάξεων μπορεί να επιτάχυνε την εξέλιξη”, δήλωσε ο Melott.
Η πιθανή σχέση μίας μαζικής εξαφάνισης με τους υπερκαινοφανείς
Τέλος, συν τοις άλλοις, οι προσομοιώσεις των ειδικών δείχνουν ότι οι ενισχυμένες κοσμικές ακτίνες οι οποίες έφτασαν στη Γη από τις εκρήξεις υπερκαινοφανών, ιόνισαν το χαμηλότερο επίπεδο της γήινης ατμόσφαιρας σε επίπεδο 8 έως 10 φορές παραπάνω του φυσιολογικού. “Είναι πιθανό αυτό να πυροδότησε μία κλιματική αλλαγή”, τονίζουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Έτσι, μία μικρής κλίμακας μεν, μαζική δε εξαφάνιση, η οποία συνέβηκε πριν από περίπου 2,59 εκατομμύρια χρόνια στο τέλος της Πλειόκαινου, ενδεχομένως να οφείλεται εν μέρει στις κοσμικές ακτίνες από τη δεύτερη από τις παραπάνω εκρήξεις σουπερνόβα, οι οποίες μπορεί να οδήγησαν σε ψύξη του κλίματος της Γης, σύμφωνα με τη νέα έρευνα.
Εκείνη την περίοδο, “η Αφρική ξηράθηκε, τα δάση μετατράπηκαν σε σαβάνα, ξεκίνησαν εποχές παγετώνων, ξανά και ξανά”, κατέληξε ο Melott. “Δεν είναι ξεκάθαρο το γιατί ξεκίνησαν αυτές οι αλλαγές. Είναι συζητήσιμο, αλλά ίσως οι κοσμικές ακτίνες έπαιξαν κάποιο ρόλο”.
pathfinder.gr
