Πανελλήνιες: η Ελλάδα τρελαίνεται…

… αλλά μήπως ξεχνάμε κάτι;

9628759409924660249Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, η Ελλάδα ζει στο σύμπαν των Πανελλαδικών εξετάσεων, κάνει πρωτοσέλιδα δύσκολα γραπτά και φοβισμένους μαθητές, αναλύει θέματα, κρίνει τις ερωτήσεις των διαγωνισμάτων, ενώ όλο το βάρος της εκπαίδευσης και της γνώσης ξαφνικά μετατοπίζεται στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, και τα παιδιά διαβάζουν σαν να μην υπάρχει αύριο.

Το καλοκαίρι της Δευτέρας Λυκείου φυσικά ήταν ανύπαρκτο, καθώς οι ύλες στα σχολεία δεν βγαίνουν, με αποτέλεσμα ο μαραθώνιος της στείρας και φτωχής γνώσης να ξεκινά από τα τρυφερά 16 με 17 χρόνια. Το Λύκειο αποκτά τεράστια σημασία, και τα υποψήφια παιδιά γίνονται ξαφνικά το κέντρο της ελλαδικής πραγματικότητας.

Πανελλήνιες λες και λέμε "μπαμπούλας"
Πανελλήνιες λες και λέμε «μπαμπούλας»

Με τα δεδομένα του εκπαιδευτικού συστήματος να είναι αυτά που είναι, ανεξαρτήτως αν τα θεωρούμε λάθος ή σωστά, άδικα ή όχι, θελήσαμε να αφήσουμε στην «ησυχία» του το Λύκειο και να πιάσουμε το νήμα της γνώσης από την αρχή. Γιατί όσο ψάχνουμε το «λάθος» στις τρεις τελευταίες τάξεις, ξεχνάμε ότι η εκπαίδευση ξεκινά πολύ νωρίτερα.

Ένας εποικοδομητικός διάλογος με τη Ζωή και την Ελένη, δύο νέες δασκάλες, μας ταξίδεψε στα χρόνια του δημοτικού, της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, εκεί που το παιδί έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τη γνώση, προσπαθεί να καταλάβει τι σημαίνει κατανόηση και φυσικά μπαίνει σε μία διαδικασία διάπλασης του χαρακτήρα του.

Πρώτη μέρα σχολείο…

Πρώτη μέρα σχολείο: Έχετε υπάρξει στη θέση των μαθητών και τώρα των δασκάλων. Πώς αντιμετωπίζετε τα χαμένα βλέμματα των παιδιών;

Ελένη: Η πρώτη μέρα στα σχολεία είναι σημαντική στη ζωή κάθε παιδιού ιδιαίτερα αν πρόκειται για «πρωτάκι». Ένα σωρό άγνωστα πρόσωπα δεξιά και αριστερά, νέο κτίριο, νέες αίθουσες, διαφορετικό περιβάλλον.

Επειδή όλοι έχουμε περάσει από αυτή τη θέση, στο άκουσμα της πρότασης «πρώτη μέρα στο σχολείο», μας έρχονται διάφορες αναμνήσεις. Ως δασκάλα φοράω ένα πλατύ χαμόγελο και προσπαθώ να κάνω το κάθε παιδί να νιώσει άνετα τόσο με τον χώρο όσο και με τα πρόσωπα. Ένα τρυφερό άγγιγμα στα κεφαλάκια των παιδιών είναι απαραίτητο.

Πρώτη μέρα σχολείο
Πρώτη μέρα σχολείο

Ζωή: Η πρώτη μέρα στα σχολεία σηματοδοτεί την αρχή ενός εκπαιδευτικού ταξιδιού όπου μαθητές και δάσκαλοι θα πρέπει να συνεργαστούν και να συνυπάρξουν, να δώσουν ένα κομμάτι του εαυτού τους και να βιώσουν μια σχέση αλληλεπίδρασης.

Το άγχος κυριαρχεί και στις δυο πλευρές αλλά θα πρέπει να είμαι εγώ αυτή που αντικρίζοντας τα βλέμματα να αγκαλιάσω με κάθε τρόπο αυτές τις αθώες ψυχές. Μια πρώτη κουβέντα με τους μαθητές, ένα εγκάρδιο «καλώς ήρθες»και κυρίως ένα πλατύ χαμόγελο πάντα βοηθούν την κατάσταση.

Τι σημαίνει να είσαι δάσκαλος; 

Ελένη: Ο δάσκαλος για μένα είναι κάτι σαν δεύτερος γονιός. Με αυτόν τα παιδιά περνάνε τις περισσότερες ώρες της μέρας για αυτό εκτός από γνώσεις, ο δάσκαλος είναι πρότυπο στάσεων και συμπεριφοράς και φυσικά έχει πάντα μια τεράστια αγκαλιά για όλα τα παιδιά. Το να είσαι δάσκαλος είναι λειτούργημα.

Ζωή: Η ερώτηση είναι σίγουρα υποκειμενική. Ο κάθε εκπαιδευτικός βλέπει διαφορετικά τον ρόλο του. Για μένα προσωπικά το να είμαι καθημερινά μαζί με τα παιδιά είναι ευλογία. Νιώθω ότι είμαι μητέρα, προστάτης, καθοδηγητής, φίλη και τέλος πομπός γνώσεων.

Το πιο δύσκολο που έχει να αντιμετωπίσει ένας δάσκαλος;

Ελένη: Το πιο δύσκολο κομμάτι, ορισμένες φορές είναι οι συμπεριφορές παιδιών που αντιμετωπίζουν προβλήματα μέσα στην οικογένεια. Ένας εκπαιδευτικός καλείται να σταθεί δίπλα τους αλλά και να λύσει πιθανά προβλήματα συμπεριφορών.

Ο δάσκαλος ως δεύτερος γονιός
Ο δάσκαλος ως δεύτερος γονιός

Ζωή: Το επάγγελμα του δασκάλου και δη του αναπληρωτή, φέρει αρκετές δυσκολίες που τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζονται με καλή θέληση και συνεργασία. Ο μεγαλύτερος μου φόβος είναι να βρεθώ σε ένα σχολικό περιβάλλον ή σε κάποια περιοχή που να είναι δύσκολη αυτή η συνεργασία όπως αρκετές φορές έχουμε δει να συμβαίνει εξ αιτίας της διαφορετικότητας των ανθρώπων.

Δημοτικό σημαίνει σωστά θεμέλια και οι πρώτες βάσεις στη γνώση;

Ελένη: Δημοτικό πολύ σωστά σημαίνει και σωστά θεμέλια τόσο σε επίπεδο γνώσεων, όσο και σε επίπεδο διαμόρφωσης στάσεων, συμπεριφοράς και χαρακτήρα αφού τα παιδιά βρίσκονται σε ιδιαίτερα τρυφερή ηλικία. Στο στάδιο αυτό, το οποίο έχει ξεκινήσει από το νηπιαγωγείο ολοκληρώνεται ο χαρακτήρας τους.

Ζωή: Το Δημοτικό είναι αδιαμφισβήτητα ο χώρος που πλάθεται ο χαρακτήρας ενός παιδιού και που δίνονται οι βασικές γνώσεις για να συνεχίσει στις ανώτερες βαθμίδες.

Τι σημαίνει κατανοώ;
Τι σημαίνει κατανοώ;

Στην ηλικία αυτή το παιδί μαθαίνει να λειτουργεί στο κοινωνικό σύνολο, να συνεργάζεται, να κάνει φίλους και να διαμορφώνει σταδιακά μέσα από την αλληλεπίδραση τα χαρακτηριστικά του εαυτού του.

Επίσης πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι στην ηλικία αυτή παρέχονται οι βασικές γνώσεις που μετέπειτα θεωρούνται δεδομένες για τα παιδιά.

Πιστεύετε πως η παράβλεψη των σωστών θεμελίων θα μπορούσε να οδηγήσει στη διαιώνιση της ημιμάθειας και πιθανόν σε ένα όχι καλά προετοιμασμένο υποψήφιο στο Λύκειο;

Ελένη: Το παιδί πρέπει από μικρό να διδάσκεται και να μαθαίνει κάποια θεμελιώδη πράγματα στα βασικά μαθήματα, διότι μετά δημιουργούνται κενά τα οποία δύσκολα καλύπτονται. Για παράδειγμα τα μαθηματικά είναι αλυσίδα, αν σπάσει ένας κρίκος, τότε χάνεται η συνέχεια.

Γιατί δεν μπορούμε όλοι να γίνουμε επιστήμονες μαμά, υπάρχουν και καλλιτέχνες
Γιατί δεν μπορούμε όλοι να γίνουμε επιστήμονες μαμά, υπάρχουν και καλλιτέχνες

Ζωή:  Όλα πρέπει να γίνονται με μέτρο. Είναι βασικό και κρίσιμο τα παιδιά να γνωρίζουν και να κατέχουν τις γνώσεις και ικανότητες που θα τους είναι απαραίτητες στην πορεία.

Παρόλα αυτά η παρέκκλιση, η διαφορετικότητα, το αλλιώτικο πολλές φορές έχουν βγάλει στην επιφάνεια «μαργαριτάρια» από την πλευρά των μαθητών και έχουν αναδείξει ταλέντα και κλίσεις ικανές να χαρακτηρίσουν ένα μαθητή και σε μια πιο ακραία εκδοχή ίσως να τον απαλλάξουν από την διαδικασία των πανελληνίων.

Κατανόηση: Είναι η αρχή των πάντων;

Ελένη: Το παιδί πρέπει από τη μικρή σχολική ηλικία να καταλαβαίνει αυτό που διαβάζει. Για αυτό και η γνώση θα πρέπει να είναι κομμένη σε μικρά «κομματάκια», με απλά και κατανοητά λόγια και εντολές, τα οποία μπορεί να ακολουθήσει και να εφαρμόσει. Τα παραδείγματα από την καθημερινότητα είναι απαραίτητα.

Ζωή: Η κατανόηση είναι σίγουρα το πρώτο βήμα για τη κατάκτηση και χρήση της γνώσης. Γίνεται όμως κτήμα όταν συνδυάζεται με τη πρακτική μάθηση και την εμπλοκή σε βιωματικές δραστηριότητες.

Ζωή έχεις δει δυσκολίες στο εκπαιδευτικό σύστημα;

Θα ήταν μεγάλο ψέμα αν λέγαμε ότι δεν βλέπουμε. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα υστερείτε πολλών σε σχέση με συστήματα άλλων χωρών στις παροχές, τις υποδομές, το υλικοτεχνικό κομμάτι, την οργάνωση, την διαχείριση του προσωπικού και κυρίως την ακολούθηση ενός ξεκάθαρου εκπαιδευτικού πλάνου που δεν θα αλλάζει συνεχώς.

Εκπαιδευτικό σύστημα και δυσκολίες
Εκπαιδευτικό σύστημα και δυσκολίες

Προσωπικά έχω αντιμετωπίσει δυσκολίες στα λίγα χρόνια προϋπηρεσίας μου αλλά κατάλαβα επίσης κάτι: Όσες δυσκολίες κι αν συναντάς ο δάσκαλος μπορεί σχεδόν πάντα να βρίσκει απλούς τρόπους να βελτιώνει την εκπαιδευτική διαδικασία έστω της τάξης του και να κάνει πιο ευχάριστη τη μέρα των μαθητών του αλλά και τη δική του.

Ελένη, έχεις μια επιθυμία για το σχολείο;

Να γίνει πιο αγαπητό και προσιτό στα παιδιά.

Ζωή, οι δάσκαλοι δεν πρέπει να εμπνέουν τα παιδιά;

Ο δάσκαλος, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, αποτελεί πρότυπο για τους μαθητές του. Πολλές φορές παρατηρούσα τα κοριτσάκια να θέλουν να ντύνονται όπως εγώ, να λένε ίδια αστεία με τα δικά μου ή γονείς να μου μεταφέρουν τα λόγια των παιδιών τους για μένα. Το θεωρώ φυσιολογικό, το βάρος πέφτει και πάλι όμως στον εκπαιδευτικό που θα πρέπει να ελέγχει διπλά κάθε φορά τα λόγια και τις πράξεις του.

Η Ζωή
Η Ζωή

Ελένη, έχεις κάτι που λες στα παιδιά καθημερινά;

Ότι πρέπει πάντα να κυνηγάμε τα όνειρα μας γιατί μόνο τότε πραγματοποιούνται!

Ποια είναι τα όνειρά σας ως δασκάλες;

Ζωή: Το όνειρο μου είναι να βλέπω πάντα χαμογελαστά προσωπάκια και όσο είναι δυνατόν  να δω σε αυτά τα πρόσωπα να έχουν το ίδιο αθώο και αυθόρμητο χαμόγελο μεγαλώνοντας.

Η Ελένη
Η Ελένη

Ελένη: Το όνειρο μου εκτός από το να γίνει προσιτό το σχολείο στα παιδιά είναι το διάβασμα να μην αποτελεί καταναγκαστικό έργο για τα ίδια. Χαρά βέβαια δεν μου δίνει μόνο η πρόοδος των παιδιών όσον αφορά το γνωστικό επίπεδο, αλλά και η πρόοδος σε επίπεδο συμπεριφοράς.

Για το τέλος, και επειδή ο πυρετός των Πανελλαδικών ανεβαίνει, το μόνο που έχουμε να σημειώσουμε είναι ότι κανείς δεν έγινε καλύτερος ή χειρότερος από τα αποτελέσματα ενός τρίωρου διαγωνίσματος. Και το «να πας Πανεπιστήμιο για να γίνεις χρήσιμος στην κοινωνία», μαρτυρά την ακαλλιέργητη πλευρά του εαυτού μας…

Αυτή η ξαφνική μετατόπιση βάρους γνώσεων στις τελευταίες τάξεις του Λυκείου, ίσως τελικά να αποτελεί και ένα από τα μεγαλύτερα μελανώματα της εκπαίδευσης μας.

Αν μιλάμε για πραγματική γνώση, γνώση δεν είναι οι Πανελλήνιες. Αν θέλουμε πραγματική γνώση, χρειάζεται να την αναζητήσουμε με αλλαγές από νωρίτερα στην εκπαιδευτική ζωή των μαθητών.

pathfinder.gr

Τα σχόλια είναι κλειστά.